*Rabbâniyyûn (a.s.rabbânî’nin cem’i); Kendilerini olanca güçleriyle Rabbe, Allâh’a vermiş olanlar. Vesenî (putla ilgili) akideye sahip olmayanlar.

“Rabbâniyyûn; ilim, ve irfan, fekahat (anlayış, fıkhı bilmek) ve basîret, hüsn-ü ahlâk ve amel sahibi olan ve nâsın terbiyesine, tenevvürüne (nurlanmak) çalışan zâtlar. İşte Peygamberân-ı Zîşan, ümmetlerine böyle kemâlat-ı insaniye sahibi olmalarını tavsiye ederlerdi.”

3/ Âl-i İmrân -79- ALLÂH’ın kendisine kitap, hüküm ve nübüvvet verdiği bir beşere, bunlar kendisine verildikten sonra insanlara “ALLÂH’ı bırakıp ta bana kul olun”demek değil, tersine kitabı öğretmekte ve onu okutmakta olduğunuzdan dolayı “Rabbânîler olunuz!” demek yakışır.

*Tebliğ (a.i.bulûğ’dan.c:teblîgat); yetiştirme. götürmek. bildirmek. eriştirmek. götürme. taşıma.

3/ Âl-i İmrân -104- İçinizden hayra çağıran, iyiliği emredip kötülükten men’eden bir topluluk bulunsun. İşte kurtuluşa eren onlardır.

110- Siz insanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz. İyiliği emreder, kötülükten vazgeçirmeğe çalışır ve ALLÂH’a inanırsınız. Kitap ehli de inansaydı kendileri için elbette daha hayırlı olurdu. İçlerinden îmân edenler de var, ama pek çoğu yoldan çıkmışlardır.

113- Hepsi bir değildirler. Kitap ehli içinde doğruluk üzere bulunan bir ümmet (topluluk) vardır ki, gecenin saatlerinde onlar secdeye kapanarak ALLÂH’ın âyetlerini okurlar.

4/ en-Nisâ -63- Onlar, ALLÂH’ın kalblerindekini bildiği kimselerdir; Onlara aldırma, onlara öğüt ver ve onlara kendileri hakkında etkili söz söyle!

9/ et-Tevbe -71- Mü’min erkekler ve mü’min kadınlar birbirlerinin dostlarıdır. İyiliği emreder, kötülükten alıkoyarlar. Namazı dosdoğru kılar, zekâtı verirler. ALLÂH’a ve Resûlüne itaat ederler. İşte bunlara ALLÂH merhamet edecektir. Şüphesiz ALLÂH mutlak güç sahibidir, hüküm ve hikmet sahibidir.

112- (Bunlar), O tevbekâr olanlar, o ibâdet edenler, o hamd edenler, o oruçlular, o rükû’ya varanlar, o secdeye kapananlar, iyiliği emredip, kötülükten vazgeçirenler, ALLÂH’ın hudûdunu koruyanlar (emirleriyle yasaklarının ölçülerine riayet edenler)dır. Müjde ver o mü’minlere, müjde!

16/ en-Nahl -35- ALLÂH’a ortak koşanlar dediler ki: “ALLÂH dileseydi, ne biz, ne atalarımız O’ndan başka hiçbir şeye tapmazdık ve O’nun emri dışında hiçbir şeyi haram kılmazdık” Kendilerinden öncekiler de böyle yaptılar. Buna karşı Peygamberlerin vazîfesi, ancak açık seçik bir tebliğden ibârettir.

37- (Ey Muhammed!) Sen o kâfirlerin hidâyete ermelerini ne kadar istesen de ALLÂH, saptırdığı kimseyi hidâyete erdirmez. Onların hiçbir yardımcısı da yoktur.

22/ el-Hac -41- Onlar (o mü’minlerdir) ki, eğer kendilerini yeryüzünde mevki’ine getirirsek namazı kılarlar, zekâtı verirler, iyiliği emrederler ve fenâlığı yasak ederler. Bütün işlerin sonu sırf ALLÂH’a aittir.

29/ el-Ankebût -18- Eğer (size tebliğ edileni) yalan sayarsanız, bilin ki sizden önceki başka ümmetler de yalan saymışlardı. Peygambere düşen yalnız açık bir tebliğdir.

31/ Lokmân -17- “Yavrucuğum! Namazı kıl, iyiliği emret, kötülükten sakındır. Başına gelenlere sabret, çünkü bunlar, azmi gerektiren işlerdendir.”

41/ Fussilet -30- “Rabbimiz ALLÂH’dır” deyip, sonra da doğrulukta devam edenlere gelince, onların üzerine melekler iner ve derler ki: “Korkmayın, üzülmeyin, size vaad edilen cennetle sevinin.”

31- “Biz dünya hayatında da, âhirette de sizin dostlarınızız. Cennette sizin için canınızın çektiği ve istediğiniz her şey vardır.”

32- Bunlar çok bağışlayıcı ve çok merhametli olan ALLÂH tarafından bir ağırlamadır.

33- ALLÂH’a davet eden, sâlih amel işleyen ve: “Ben gerçekten müslümanlardanım” diyen kimseden daha güzel sözlü kim olabilir?

42/ eş-Şûrâ -15- Bundan dolayı sen durma davet et! Emrolunduğun gibi dosdoğru git! Onların arzularına uyma! Şöyle de: ALLÂH’ın inzal ettiği her kitaba îmân ettim, aranızda adâletle davranmakla emrolundum. ALLÂH bizim de rabbimizdir, sizin de rabbinizdir. Bize bizim davranışlarımızın size sizin davranışlarınızın sorumluluğu vardır. Bizimle sizin aranızda delil (tartışmasına) gerek yok. ALLÂH hepimizi bir araya getirecektir. Hep birlikte O’na gidilecektir.

74/ el-Müddessir -1- Ey örtüsüne bürünen (Peygamber)!

2- Kalk artık uyar.

3- Sadece Rabbini yücelt.

*AÇIK BİR TEBLİĞDİR SANA DÜŞEN!

4/ en-Nisâ -80- Kim Peygambere itaat ederse ALLÂH’a itaat etmiş olur. Kim de yüz çevirirse, Biz seni onlara bekçi olarak göndermedik.

15/ el-Hicr -94- Ey Muhammed! Şimdi sen, sana emrolunanı açıkça ortaya koy ve ALLÂH’a ortak koşanlara aldırış etme!

16/ en-Nahl -82- Buna rağmen eğer yüz çevirirlerse, ey Muhammed! Artık sana düşen sadece açık bir şekilde tebliğden ibârettir.

Hidâyet Allâh’a aittir. Bizim cüz’i irâdemizin dışındadır. Kul’a düşen, Peygamber dahi olsa, tebliğ etmektir. İnsanlar illâ beni dinlesinler amacında da olunmamalı. Anlatıyorum(z) ama te’sir etmiyor telâşına gerek yok. Peygamberler gelmişler, vazîfelerini hakkıyla îfâ etmişler, lâkin bazıları kendilerine tâbi’ ümmetleri olmadan bu dünyadan göçmüşlerdir. Ama Peygamberliğin mânevî ücretini almışlardır.

*TEBLİĞ’DE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN MÜHİM BİR HUSUS!

36/ Yâsîn -20- O sırada şehrin tâ ucundan bir adam koşarak geldi ve: “Ey kavmim! İtâat edin o elçilere!”

21- “İtâat edin sizden hiçbir ücret istemeyen o zât’lara ki, onlar hidâyete ermişlerdir.”

(Bkz: Peygamberler Tebliğ Görevi İçin Ücret İstemezler)

*GECE GÜNDÜZ, GİZLİ ÂŞİKÂR TEBLİĞ

71/ Nûh -5- Nûh dedi ki: “Ey Rabbim! Ben kavmimi gece gündüz davet ettim.”

9- “Sonra hem ilan ederek söyledim onlara, hem gizli gizli. ”

*TEBLİĞ’DE PEYGAMBER ŞEFKATİ

6/ el-En’âm -52- Sırf ALLÂH’ın rızasını dileyerek sabah akşam Rablerine duâ’ edenleri huzurundan kovma. Onların hesabından sen sorumlu değilsin, onlar da senin hesabından sorumlu değiller. Onları yanından kovduğun takdir de zalimlerden olursun.

11/ Hûd -29- “Ey kavmim! Ben sizden herhangi bir mal mülk istemiyorum. Benim mükâfatım ancak ALLÂH’a aittir. Ve ben O’na îmân edenleri kovacak değilim. Onlar elbette Rablerine kavuşacaklar. Fakat ben de sizi câhillik eden bir kavim olarak görüyorum.”

30- “Ey kavmim, ben onları etrâfımdan kovacak olursam, ALLÂH’dan beni kim kurtarabilir? Siz hiç düşünmez misiniz?”

26/ eş-Şu’arâ -114- Hem ben îmân edenleri kovmaya memur değilim.

-Tardün; hafife alarak küçümseyerek(birini veya bir şeyi) yerinden koparıp ayırmak ve uzaklaştırmak(kovmak). Fiil olarak; onu hafife alarak, küçümseyerek, yerinden koparıp ayırdım, uzaklaştırdım, kovdum anlamında ‘teradtühu’ şeklinde kullanılır. (Arabça’da) ‘Etradehussultan’; sultan onu ülkesinden çıkardı ve konakladığı ya da yerleştiği her yerden kovulmasını emretti, demek. (Râgıb el-İsfehâni)

*TEBLİĞDE USÛL

3/ Âl-i İmrân -159- Sen (o zaman), sırf ALLÂH’ın rahmetiyle onlara karşı yumuşak davrandın. Şâyet sen kaba ve katı yürekli olsaydın, onlar etrâfından dağılıp giderlerdi. Artık onları sen bağışla, onlar için ALLÂH’dan mağfiret dile. (Yapacağın) işlerde onlara da danış, bir kere de azmettin mi, artık ALLÂH’a dayan. Muhakkak ki ALLÂH mütevekkîl (kendine dayanıp güvenen) kulları sever.

16/ en-Nahl -125- (Ey Resûlüm!) Rabbinin yoluna hikmetle ve güzel öğütle çağır! Ve onlarla en güzel şekilde mücâdele et. Şüphesiz Rabbin kendi yolundan sapanları en iyi bilendir ve O, hidâyete kavuşanları da en iyi bilendir.

17/ el-İsrâ -53- Kullarıma söyle: (İnsanlara karşı) en güzel sözü söylesinler. Çünkü şeytan aralarını bozar. Çünkü şeytan insanın apaçık bir düşmanıdır.

20/ Tâ hâ -43- Firavun’a gidin, çünkü o gerçekten azdı.

44- Varın da ona yumuşak söz söyleyin; olur ki, öğüt dinler, yahud korkar.

41/ Fussilet -34- Hem iyilik de bir değildir, kötülük de. Kötülüğü en güzel bir şekilde sav. O zaman seninle kendi arasında bir düşmanlık olan kişinin, sanki samimi bir dost gibi olduğunu görürsün.

35- Bu olgunluğa ancak sabredenler kavuşturulur, buna ancak hayırdan büyük bir pay sahibi olan kavuşturulur.

51/ ez-Zâriyât -55- Sen yine de öğüt ver. Çünkü öğüt mü’minlere fayda verir.

80/ Abese -1- (Peygamber) Yüzünü ekşitti ve döndü.

Abs ve Ubus bîhuzurluktan yüz burkulmak, burun çevirmek, çehre dürülmek. Yüz ekşitmek, surat asma, çehreyi dürmek, kaşını çatmak, çiyni cebiyn göstermek. (Elmalılı Tefsiri)

2- Kendisine a’mâ geldi, diye.

3- Ne bilirsin, belki o temizlenecek?

Tezekki; temizlenmek, paklıkta bulunmak, zekât vermek.

4- Veya öğüt belleyecek de öğüt ona fayda verecek.

5- Ama buna ihtiyaç hissetmeyene gelince,

6- Sen ona yöneliyorsun.

Tasaddi; yüz döndürmek, iraz etmek.

7- Onun temizlenmemesinden sana ne?

8- Ama sana can atarak gelen,

9- ALLÂH’dan korkarak gelmişken,

10- Sen onunla ilgilenmiyorsun.

Telehhi; meşgûl olmak, terk etmek mânâsınadır.

11- Hayır hayır, sakın. Çünkü o Kur’ân bir öğüttür.

12- Artık dileyen onu düşünür.

Tirmizîde Hazreti Aişeden şöyle mervidir: Abese vetevellâ, a’mâ İbn-i Mektûm hakkında nâzil oldu. (Elmalılı Tefsiri)

3/ Âl-i İmrân -3- O, sana Kitabı Hak ve kendinden öncekileri doğrulayıcı olarak indirdi. O, Tevrât’ı ve İncîl’i de indirmişti.

48- Ona kitabı, hikmeti, Tevrâtı ve İncîli öğretecek.

50- ‘Benden önceki Tevrât’ı doğrulamak ve size haram kılınan bazı şeyleri helal kılmak üzere size Rabbinizden bir ayetle geldim. Artık ALLÂH’tan korkup bana itaat edin.’

65- ‘Ey Kitap ehli, İbrâhîm konusunda ne diye tartışıp duruyorsunuz? Tevrât da, İncîl de ancak ondan sonra indirilmiştir. Yine de akıl erdirmeyecek misiniz?’

93- Tevrât indirilmeden evvel, İsrâil’in kendine haram kıldıklarından başka, İsrâiloğullarına bütün yiyecekler helal idi. De ki: ‘Şu halde eğer doğruysanız, Tevrât’ı getirin de onu okuyun’.

5/ el-Mâide -43- İçinde ALLÂH’ın hükmü bulunan Tevrât yanlarında dururken seni nasıl hakem yapıyorlar? Sonra da (verdiğim hükmü beğenmeyip) ne diye dönüyorlar? Onlar inanıcı değillerdir.

44- İçinde hidâyet ve nûr bulunan Tevrât’ı, elbette Biz inzal ettik. Müslüman olan Peygamberler, yahûdîler hakkında hükmederler, kendilerini Rabbine adamış zâhidler, âlimler de, ALLÂH’ın kitabını korumakla görevlendirildiklerinden (onunla hüküm verirler) ve onun ALLÂH’ın kitabı olduğuna şâhidlik ederlerdi. İnsanlardan korkmayın, Ben’den korkun, âyetlerimi az bir paraya satmayın. Kim ALLÂH’ın indirdiğiyle hükmetmezse, işte onlar kâfirlerin tâ kendileridir.

46- O Peygamberlerin ardından, yanlarındaki Tevrât’ı doğrulayıcı olarak Meryemoğlu Îsâ’yı gönderdik ve ona içinde hidâyet ve nûr olan, kendinden önceki Tevrât’ı tasdîk eden ve ALLÂH’dan korkanlar için bir hidâyet rehberi ve bir öğüt olan İncîl’i verdik.

66- Ve eğer onlar Tevrât’ı, İncîl’i ve kendilerine Rablerinden indirileni (Kur’ân’ı) ayakta tutsalardı, elbette üstlerinden ve ayaklarının altından (sayısız nimeti) yiyeceklerdi. İçlerinde aşırı olmayan (mutedil) bir ümmet vardır. Onlardan çoğunun yaptıkları ise ne kötüdür!

68- De ki: ‘Ey Kitap Ehli, Tevrât’ı, İncîl’i ve size Rabbinizden indirileni ayakta tutmadıkça hiç bir şey üzerinde değilsiniz.’ Andolsun, Rabbinden sana indirilen, onlardan çoğunun tuğyanlarını ve inkârlarını arttıracaktır. Sen de kafirler topluluğuna karşı üzüntüye kapılma.

110- ALLÂH şöyle diyecektir: “Ey Meryemoğlu Îsâ! Sana ve annene olan nimetimi hatırla! Hani seni Rûhu’l-Kudüs (Cebrâil) ile desteklemiştim. Beşikteyken ve kemâle ermişken insanlarla konuşuyordun. Sana yazıyı, hikmeti, Tevrât’ı ve İncîl’i öğretmiştim. İznimle çamurdan kuş şeklinde bir şey yapmış ve ona üflemiştin, o da iznimle kuş olmuştu. Anadan doğma kör olanı ve alaca hastalığına yakalanmış kimseyi iznimle iyileştirmiştin. Ölüleri iznimle (hayata) çıkarmıştın. İsrâiloğulları’na âyetlerle geldiğin ve onlardan inkâr edenlerin: “Bu ancak apaçık bir sihirdir” dedikleri zaman seni, onlardan korumuştum.

6/ el-En’âm -154- Sonra iyilik edenlere (olan ni‘metimizi) tamamlamak, herşeyi iyice açıklamak, bir hidâyet ve bir rahmet olmak üzere Mûsâ’ya Kitab’ı (Tevrât’ı) verdik; tâ ki (İsrâiloğulları)Rablerine kavuşacaklarına îmân etsinler.

7/ el-A’râf -145- Hem (biz,) bir nasîhat ve herşey için bir açıklama olmak üzere, ona (Tevrât’a âid) levhalarda herşeyi yazdık da (dedik ki): “Bunları kuvvetle tut, kavmine de emret, bunların (takvâ cihetiyle) en güzelini tutsunlar! Size, yakında (görüp ibret almanız için)fâsıkların (harâb olmuş) yurdunu göstereceğim.”

157- Onlar ki yanlarındaki Tevrât ve İncîllerde vasıfları yazılı o ümmî Peygambere tâbi’ oldular. O Peygamber ki kendilerine meşrû şeyleri emreder, kötülükleri yasaklar, kendilerine güzel ve hoş şeyleri mübah, murdâr şeyleri ise haram kılar, üzerlerindeki ağırlıkları, sırtlarındaki zincirleri kaldırıp atar. Ona îmân eden, onu destekleyen, ona yardımcı olan ve onunla beraber indirilen nûra tâbi’ olanlar var ya, işte felâha erenler onlardır.

9/ et-Tevbe -111- ALLÂH, mü’minlerden, canlarını ve mallarını, kendilerine cennet vermek üzere satın almıştır: ALLÂH yolunda çarpışacaklar da öldürecekler ve öldürülecekler. Bu, Tevrât’ta da, İncîl’de de Kur’ân’da da ALLÂH’ın kendi üzerine yüklendiği bir ahiddir. ALLÂH’dan ziyade ahdine riayet edecek kim vardır? O halde yaptığınız alışveriş ahdinden dolayı size müjdeler olsun! Ve işte o büyük kurtuluş budur.

21/ el-Enbiyâ -105- And olsun ki, Tevrât’tan sonra Zebûr’da da yeryüzüne ancak iyi kullarımın mîrasçı olduğunu yazmıştık.

28/ el-Kasas -43- Biz daha önceki bazı nesilleri imha ettikten sonra, insanların vicdanlarını aydınlatacak, basîretlerini açacak bir delil, bir hidâyet rehberi ve bir rahmet tezahürü olmak üzere Mûsâ’ya Tevrât’ı verdik ki düşünüp ibret alsınlar. Ama bunu yapmadılar.

48/ el-Fetih -29- Muhammed ALLÂH’ın elçisidir. Onun yanında bulunanlar da kâfirlere karşı çetin, kendi aralarında merhametlidirler. Onları rükû’ya varırken secde ederken görürsün. ALLÂH’dan lütuf ve rıza isterler. Yüzlerinde secdelerin izinden nişanları vardır(eser-i sücûd). Bu, onların Tevrât’taki vasıflarıdır. İncîl’deki vasıfları da şöyledir: Onlar filizini yarıp çıkarmış, gittikçe onu kuvvetlendirerek kalınlaşmış, gövdesi üzerine dikilmiş bir ekine benzerler ki bu, ziraatçıların da hoşuna gider. ALLÂH böylece onları çoğaltıp kuvvetlendirmekle kâfirleri öfkelendirir. ALLÂH inanıp iyi işler yapanlara mağfiret ve büyük bir mükâfat vaad etmiştir.

61/ es-Saff -6- Meryemoğlu Îsâ da: “Ey İsrâiloğulları! ben size ALLÂH’ın elçisiyim. Benden önce gelen Tevrât’ı doğrulayıcı ve benden sonra gelecek Ahmed adında bir Peygamberi müjdeleyici olarak (geldim)” demişti. Fakat onlara apaçık delillerle gelince “Bu, apaçık bir büyüdür” dediler.

62/ el-Cum’a -5- Kendilerine Tevrât yükletilip de sonra onu taşımayanların durumu, kitaplar taşıyan eşeğin durumu gibidir. ALLÂH’ın âyetlerini yalanlayanların durumu ne kötüdür. ALLÂH zalim toplumu doğru yola iletmez.

3/ Âl-i İmrân -54- (Yahûdîler)tuzak kurdular. ALLÂH onların tuzaklarını bozdu. ALLÂH tuzak kuranların en hayırlısıdır.

120- Size bir ferahlığın, bir nimetin ulaşması onları tasalandırır. Bir fenâlığın gelmesine ise, âdeta bayılırlar. Şâyet siz sabreder ve ALLÂH’a karşı gelmekten sakınırsanız, onların tuzakları size hiçbir zarar veremez. Çünkü ALLÂH, elbette onların yaptıklarını ilmiyle, kudretiyle ihâta etmiştir.

8/ el-Enfâl -30- Bir vakit de o kâfirler senin elini kolunu bağlayıp zindana mı atsınlar, yahud öldürsünler mi, yahud seni ülke dışına mı sürsünler diye birtakım tuzaklar planlıyorlardı. Onlar tuzak kuradursunlar, ALLÂH da tuzak kuruyordu. ALLÂH tuzak kuranların en hayırlısıdır.

10/ Yûnus -21-İnsanlara uğradıkları bir dertten sonra bir nimet ve âfiyet tattıracak olursak, bir de bakarsın ki âyetlerimiz hakkında yine birtakım kötü düşüncelere sapmışlar! De ki: “ALLÂH’ın o tuzakların hakkından gelmesi, daha da çabuk gerçekleşir. Haberiniz olsun: meleklerimiz bütün o kurduğunuz tuzaklarınızı kaydedip duruyorlar.”

12/ Yûsuf -5-“Evlâdım!” dedi babası, “sakın bu rüyânı kardeşlerine anlatma. Sonra seni kıskandıklarından sana tuzak kurarlar. Çünkü şeytan, insanın besbelli düşmanıdır.”

13/ el-Ra’d -33- Tek tek her insanın ne işlediğini görüp gözeten ALLÂH, hiç bunu yapmaktan âciz olan gibi olur mu? Bununla beraber, tutmuşlar ALLÂH’a ortak koşuyorlar. De ki “Haydi tavsîf edin, adlandırın bakayım onları! Kimdirler, necidirler, hangi işleri gerçekleştirmişler? Ne o, yoksa ALLÂH’a kendi mülkünde var olup da bilmediği bir şeyi mi bildireceksiniz. Veya hiçbir gerçeğe tekabül etmeksizin sırf boş laf mı edeceksiniz?” Doğrusu kurdukları tuzaklar o kâfirlere hoş gösterildi, hoşlandılar bundan ve hakk yoldan men’edildiler. Her kimi de ALLÂH saptırırsa artık onu yola getirecek yoktur.

42- Kendilerinden önce geçenler de tuzaklar kurdular. Fakat bütün tuzaklar ALLÂH’ındır (ALLÂH’ın tedbîri, onların tuzaklarını boşa çıkarır). O, her insanın ne işlediğini pekiyi bilir. Yarın kâfirler de bu dünyanın sonunun kimin olduğunu anlayacaklardır.

14/ İbrâhîm -46- Onlar tuzaklar kurdular, ama ALLÂH nezdinde de onlara tuzak var, isterse onların tuzakları dağları yerinden oynatacak olsun!

16/ en-Nahl -26- Kendilerinden önceki kâfirler de Peygamberler için hîleler, tuzaklar kurmuşlardı. Ama netîcede ALLÂH onların binalarını tâ temellerinden yıktı da üstlerindeki tavan tepelerine çöktü. Hem de bu azab onlara hiç fark edemedikleri bir yerden gelmişti.

27/ en-Neml -50- Onlar bir tuzak kurdular, ama tuzaklarına karşı Biz de tuzak kurduk, kendileri farkında olmadan onların tuzaklarını bozduk, onların planlarını altüst ettik.

51- Bak işte onların tuzaklarının âkıbeti nasıl oldu! Biz onları da kendilerine uyan toplumlarını da imhâ ettik!

70- Sen onlardan ötürü sakın üzülme ve onların kuracakları tuzaklardan dolayı asla tasalanma!

35/ Fâtır -10- Kim izzet istiyorsa bilsin ki izzet tamamıyla ALLÂH’ındır. Güzel ve temiz sözler O’na yükselir. Amel-i sâlihi, güzel ve makbûl işi de ALLÂH yükseltir. Kötü işleri gizlice tasarlayıp kuranlara şiddetli azab vardır. Onların kurdukları bütün tuzaklar mahvolur.

43- Sebebi ise: dünyada sırf böbürlenip büyüklük taslamak ve bir de kötü bir tuzak kurmak istekleriydi. Halbuki kötü tuzak, sadece hazırlayanın ayağına dolanır, sadece onu perîşân eder. Onlar daha öncekilerin uğradıkları fecî âkıbetten başka bir şey mi bekliyorlar? Sen ALLÂH’ın nizâmında hiçbir tebdîl, hiçbir değişiklik bulamazsın!

37/ es-Sâffât -98- Ona tuzak hazırlamak istediler, ama Biz heveslerini kursaklarında bıraktık. Asıl kendilerini perîşân ettik.

40/ el-Mü’min -25- Mûsâ onlara Bizim tarafımızdan gerçeği getirince, “Onun yanında bulunan mü’minlerin oğullarını öldürün, kızlarını ise hayatta bırakın” dediler. Fakat kâfirlerin hîle ve tuzakları boşa çıkar.

45- ALLÂH onu, o kâfirlerin tuzaklarının şerrinden korudu. Firavun hanedanını da kötü azab kuşatıverdi.

52/ et-Tûr -42- Yoksa onlar bir tuzak mı kurmak istiyorlar? Şunu bilsinler ki: Asıl kapana kısılacak olanlar, o kâfirler olacaklar.

71/ Nûh -22- Büyük hîle ve tuzaklar kurdular.

86/ et-Târık -16- Onlar bir tuzak kurarlar, Ben de bir tuzak kurarım.

*Cenâb-ı Allâh’ın kurduğu tuzak; ferdin, toplumun, bilumum mahlûkatın lehine, şerirlerin şer tuzakları aleyhinedir. Şerirlerin kurduğu tuzaklar ise ferdin, toplumun, bilumum mahlûkatın aleyhinedir.

-Akit, sözleşme demektir. Kelime burada, hem Kur’ân’ın getirdiği îmân esaslarını, Allâh’ın emir ve yasaklarını, uygulanması gereken kuralları, hem de genel anlamıyla kişilerin kendi aralarında yaptıkları sözleşmeleri, verdikleri sözleri kapsamaktadır. (Diyânet)

-Vefâ; 1-Ahdinde, sözünde durma. 2-Sevgi ve dostlukta sebât ve devam. 3-Ödeme. 4-Yetişme. 5-Dince ve akılca lâzım gelen şeyi yerine getirip uhdesinden çıkma.

2/ el-Bakara -40- Ey İsrâiloğulları, size verdiğim nimetimi hatırlayın, Bana verdiğiniz sözü tutun ki, Ben de size verdiğim sözü tutayım ve sadece Ben’den korkun!

80- Bir de dediler ki: “Bize sayılı birkaç günden başka asla ateş azabı dokunmaz”. De ki; “Siz ALLÂH’dan bir ahid mi aldınız? Böyle ise ALLÂH sözünden dönmez. Yoksa siz ALLÂH’a karşı bilemeyeceğiniz şeyleri mi söylüyorsunuz?”

3/ Âl-i İmrân -76- Hayır, kim sözünü yerine getirir ve kötülüklerden korunursa, şüphesiz ALLÂH da korunanları sever.

5/ el-Mâide -1- Ey îmân edenler! Akitlerinizi yerine getirin. İhramlı iken avlanmayı helâl saymamanız kaydıyla, okunacak (bildirilecek) olanlardan başka hayvanlar, size helâl kılındı. Şüphesiz ALLÂH istediği hükmü verir.

6/ el-En’âm -152- ALLÂH’a verdiğiniz sözü tutun. İşte bunları ALLÂH size öğüt alasınız diye emretti.

13/ el-Ra’d -20- Onlar ki, ALLÂH’ın ahdini yerine getirirler ve andlaşmayı bozmazlar.

16/ en-Nahl -91- Bir de anlaşma yaptığınızda ALLÂH’ın ahdini yerine getirin ve pekiştirdikten sonra yeminleri bozmayın. ALLÂH’ı üzerinize şâhid tuttuğunuz halde, nasıl olur da bozarsınız! Şüphesiz ki ALLÂH yaptıklarınızı bilir.

92- Bir ümmet, diğer bir ümmetten (sayıca ve malca) daha çok olduğu için, yeminlerinizi aranızda aldatma vâsıtası yaparak, ipliğini sağlamca eğirdikten sonra onu söküp bozmaya çalışan kadın gibi olmayın. ALLÂH sizi bununla imtihan eder ve şüphesiz hakkında ihtilâf ettiğiniz şeyleri kıyamet günü size mutlaka açıklayacaktır.

17/ el-İsrâ -34- Ahdi de yerine getirin. Çünkü verilen sözde elbette sorumluluk bulunuyor.

23/ el-Mü’minûn -1- Gerçekten mü’minler kurtuluşa ermiştir,

2- Onlar ki, namazlarında huşû’ içindedirler,

3- Onlar ki, beyhûde işe boş lafa bakmazlar,

4- Onlar ki, zekât vermek için çalışırlar,

5- Ve onlar ki, iffetlerini korurlar,

6- Ancak eşleri ve ellerinin sahip olduğu (câriyeleri) hariç. (Bunlarla ilişkilerinden dolayı) kınanmış değillerdir.

7- Şu halde, kim bunun ötesine gitmeyi isterse, işte bunlar, haddi aşan kimselerdir.

8- Yine onlar ki, emanetlerine ve ahidlerine riayet ederler,

9- Ve onlar ki, namazlarını muhâfaza ederler,

10- İşte asıl onlar vârislerdir.

11- Ki, Firdevs’e vâris olan bu kimseler orada ebedî kalırlar.

33/ el-Ahzâb -13- O vakit bunlardan bir grup: “Ey Medîne halkı! Sizin için duracak yer yok, hemen dönün” diyorlardı. Yine onlardan bir kısmı da Peygamberden izin istiyor, evlerimiz gerçekten (düşmana) açıktır” diyorlardı, Halbuki açık değildi, sadece kaçmak istiyorlardı.

14- Eğer onların her tarafından üzerlerine girilse de sonra fitne çıkarmaları istenilse derhâl onu yapacaklardı. Ama onunla da pek az duracaklardı.

15- Halbuki bundan önce ALLÂH’a ahid vermişlerdi. Arkalarını dönmeyeceklerdi. ALLÂH’a verilen ahid ise mes’uliyetlidir, mutlaka sorulur.

53/ en-Necm -37- Ve çok vefâkâr olan İbrâhîm’in sahifelerindekiler?

70/ el-Meâric -32- Onlar, emanetlerini ve verdikleri sözü gözeten kimselerdir.

2/ el-Bakara -199- Sonra insanların akıp geldiği yerden siz de akıp gelin. ALLÂH’dan bağışlanmanızı isteyin. Çünkü ALLÂH çok bağışlayıcıdır, çok merhamet edicidir.

*Vesvese (a.i.); işkil, şüphe, kuruntu.

-Akla gelen kötü, bozuk fikir. Aslı; kadınların ziynetlerinin sesi ve gizli ve alçak sesle fısıldamak demek olan “vesves” sözünden gelir (Râgıb el-İsfehâni)

3/ Âl-i İmrân -154- Sonra o kederin peşinden üzerinize bir güven duygusu indirdi. Sizden bir kısmını bürüyen tatlı bir uyku hâli verdi. Bir kısmınız ise can derdine düşmüş, ALLÂH hakkında câhiliyye devrindekine benzer, gerçek dışı şeyler düşünüyorlar: “Bu işin kararlaştırılmasında bizim yetkimiz mi var? Ne gezer!” diye söyleniyorlardı. De ki: “Bütün yetki ve karar ALLÂH’ındır” Onlar aslında içlerinde, sana karşı açığa vuramadıkları bir şeyler saklıyor ve kendi aralarında: “Bu emir ve komuta işinde bir payımız olsaydı, şimdi burada olmaz, öldürülmezdik” diyorlardı. De ki: Siz evlerinizde dâhi olsaydınız haklarında ölüm takdîr edilenler, mutlaka düşüp ölecekleri yerlere doğru çıkacaklardı. ALLÂH, sizin içinizde olanı sınamak ve kalblerinizi her türlü vesveseden ve kirden arındırıp pırıl pırıl yapmak içindir ki bunu başınıza getirdi. ALLÂH sînelerin özünü dâhi bilir.

7/ el-A’râf -16-17- “Öyle ise” dedi, “Sen beni azgınlığa mahkûm ettiğin için, ben de onları gözetlemek üzere Senin doğru yolunun üzerinde pusu kurup oturacağım.” “Sonra onların gâh önlerinden, gâh arkalarından, gâh sağlarından, gâh sollarından sokulacağım, vesvese verip pusu kuracağım, Sen de onların ekserisini şükreden kullar bulmayacaksın!”

Şeytanın insanlara sağdan, soldan, önden, arkadan yaklaşması; insanlara farklı farklı vesveseler vermesidir. Kimine; “sen çok günahkârsın bir de namaz kılıyorsun”diye ümitsizlik verip ibâdetten soğutarak, kiminin inanç ve i’tikadına şüphe düşürerek, kimine eğer sâlih biri ise onu ibâdetlerine güvendirerek, kimilerini Allâh’ın avf ve mağfiretinin bol olması hasebiyle günah işlemeye teşvîk ederek, kiminin kader hususunda kalbini bulandırarak vesvese verir. Farzlara ve sünnetlere sımsıkı sarılarak “eûzübesmele”yi dilden düşürmemeli. “Size bir emanet bırakıyorum ki ona sımsıkı sarılırsanız yolunuzu şaşırmazsınız” düsturunca yaşamaya çalışmalı. Bu insanlara imtihandır. Bu sınanma son nefese kadar devam edecek. Rabbimiz kazananlardan eyleye.

20-21- Fakat şeytan onlara, gözlerinden gizlenmiş olan edeb yerlerini açığa çıkarmak için vesvese verdi. Onlara şöyle telkinde bulundu: “Rabbinizin size bu ağacın meyvesini yasaklamasının tek sebebi, sizin meleklerden veya ölümsüz hayata kavuşanlardan olmanızı önlemektir” diyerek, kendisinin onların iyiliğini istediğine dâir yemin üstüne yemin etti.

200- Her ne zaman şeytandan sana bir vesvese gelecek olursa, hemen ALLÂH’a sığın. Çünkü O çok iyi işiten çok iyi bilendir.

201- Muhakkak ki ALLÂH’dan korkanlar kendilerine şeytandan bir vesvese geldiğinde; ALLÂH’a sığınmayı hatırlarlar, derhâl basîretlerine sahip olurlar.

202- Şeytanların kardeşleri ise onları sapıklığa sürüklerler, sonra bir daha yakalarını bırakmazlar.

8/ el-Enfâl -11- Düşman korkusundan gözünüze uyku girmediği için o vakit ALLÂH, inâyeti ile güven ve sükûnet vermek için sizi hafif bir uykuya daldırıyordu. Sizi temizlemek, şeytanın pisliğini, vesvesesini sizden gidermek, kalblerinize kuvvet vermek ve savaş meydanında ayaklarınızı sabit kılmak için gökten üzerinize su indiriyordu.

17/ el-İsrâ -47- Onlar senin okuyuşunu dinlerken ne maksatla dinlediklerini, kulis yaparken insanlara: “Siz, sadece sihir te’sirinde kalmış birinin peşinde gidiyorsunuz, aklınızı kullanın!” diye fısıldaşarak vesvese verdiklerini pekiyi biliyoruz.

20/ Tâ hâ -120- Ama şeytan ona vesvese verip dedi: “Âdem! İster misin sana ebedîyet (ölümsüzlük) ağacını, zamanın geçmesiyle zevâl bulmayan bir devlet ve saltanatı göstereyim?”

22/ el-Hac -52- Senden önce hiçbir Resûl ve nebî göndermedik ki, bir şey temennî ettiği zaman, şeytan onun bu temennîsine dâir vesvese vermiş olmasın. Ama ALLÂH, şeytanın vesvesesini giderir. Sonra ALLÂH, âyetlerini sağlamlaştırır. ALLÂH, hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir.

53- ALLÂH, şeytanın verdiği bu vesveseyi, kalblerinde hastalık bulunanlar ile kalbleri katı olanlara bir imtihan vesîlesi kılmak için böyle yapar. Hiç şüphesiz ki o zalimler, derin bir ayrılık içindedirler.

114/ en-Nâs -1- De ki: İnsanların Rabbine,
2- İnsanların yegâne Hükümdârına,
3- İnsanların İlâhına sığınırım.
4- O sinsi şeytanın şerrinden
5- O ki insanların kalblerine vesvese verir,
6- O şeytan, cinlerden de olur, insanlardan da.

2/ el-Bakara -132- İbrâhîm bunu kendi oğullarına da vasiyyet etti, Ya’kûb da öyle: “Oğullarım! ALLÂH sizin için bu dini (İslâm’ı) seçti. Siz de ancak müslümanlar olarak ölün” dedi.

133- Yoksa siz Ya’kûb’un, ölüm döşeğinde iken çocuklarına, “Benden sonra kime ibâdet edeceksiniz?” dediği, onların da, “Senin ilâhına ve ataların İbrâhîm, İsmâîl ve İshâk’ın ilâhı olan tek bir ilâha ibâdet edeceğiz; bizler O’na boyun eğmiş müslümanlarız” dedikleri zaman orada hazır mı bulunuyordunuz?

136- Deyin ki: “Biz ALLÂH’a, bize indirilene (Kur’ân’a), İbrâhîm, İsmâîl, İshâk, Ya’kûb ve Ya’kûboğullarına indirilene, Mûsâ ve Îsâ’ya verilen (Tevrât ve İncîl) ile bütün diğer Peygamberlere Rablerinden verilene îmân ettik. Onlardan hiçbirini diğerinden ayırt etmeyiz ve biz ona teslim olmuş kimseleriz.”

140- Yoksa siz, “İbrâhîm de, İsmâîl de, İshâk da, Ya’kûb ile Ya’kûboğulları da yahûdî, ya da hıristiyan idiler” mi diyorsunuz? De ki: “Sizler mi daha iyi bilirsiniz, yoksa ALLÂH mı?” ALLÂH tarafından kendisine ulaşan bir gerçeği gizleyen kimseden daha zalim kimdir? ALLÂH yaptıklarınızdan habersiz değildir.

3/ Âl-i İmrân -84- De ki: “ALLÂH’a, bize indirilene (Kur’ân’a) İbrâhîm’e, İsmâîl’e, İshâk’a, Ya’kûb’a ve Ya’kûboğullarına indirilene, Mûsâ’ya, Îsâ’ya ve Peygamberlere Rablerinden verilene inandık. Onlardan hiçbirini diğerinden ayırt etmeyiz. Biz O’na teslim olanlarız.”

4/ en-Nisâ -163- Biz Nûh’a ve ondan sonra gelen Peygamberlere vahyettiğimiz gibi, sana da vahyettik. İbrâhîm’e, İsmâîl’e, İshâk’a, Ya’kûb’a, torunlarına, Îsâ’ya, Eyyûb’e, Yûnus’a, Hârûn’a ve Süleymân’a da vahyetmiştik. Dâvûd ’a da Zebûr vermiştik.

6/ el-En’âm -84- Biz ona İshâk’ı ve Ya’kûb’u armağan ettik. Hepsini hidâyete erdirdik. Daha önce Nûh’u da hidâyete erdirmiştik. Zürriyyetinden Dâvûd’u, Süleymân’ı, Eyyûb’u, Yûsuf’u, Mûsâ’yı ve Hârûn’u da. İyilik yapanları işte böyle mükâfatlandırırız.

11/ Hûd -71- İbrâhîm’in karısı ayakta idi. (Bu sözleri duyunca) güldü. Ona da İshâk’ı müjdeledik; İshâk’ın arkasından da Yakûb’u.

19/ Meryem -49- İbrâhîm, onları da onların taptıklarını da terk edince ona İshâk ile Ya’kûb’u bağışladık ve her birini Peygamber yaptık.

58- İşte bunlar, Âdem’in ve Nûh ile beraber (gemiye) bindirdiklerimizin soyundan, İbrâhîm’in, Ya’kûb’un ve doğru yola iletip seçtiklerimizin soyundan kendilerine nimet verdiğimiz Nebî’lerdir. Kendilerine Rahmân’ın âyetleri okunduğu zaman ağlayarak secdeye kapanırlardı.

21/ el-Enbiyâ -72- Ona İshâk’ı ve ayrıca da Ya’kûb’u bağışladık ve her birini sâlih kimseler yaptık.

29/ el-Ankebût -27- Ona (İbrâhîm’e) İshâk’ı ve Ya’kûb’u bahşettik. Onun soyundan gelenlere Peygamberlik ve kitap verdik. Ayrıca ona dünyada mükâfatını da verdik. Şüphesiz o, âhirette de sâlih kimselerdendir.

38/ Sâd -45- (Ey Muhammed!) Güçlü ve basîretli kullarımız İbrâhîm’i, İshâk’ı ve Ya’kûb’u da an.

*HAZRETİ YA’KÛB -aleyhisselâm- HÜZÜN VE KEDERİNİ ALLÂH’A ARZ EDERDİ

12/ Yûsuf -86- Ya’kûb dedi ki: “Ben hüznümü, kederimi ancak ALLÂH’a şikâyet ederim ve ALLÂH tarafından sizin bilmediğiniz şeyleri de bilirim.”

-Düşüncemi dağıtan gamımı kederimi, tasamı (Râgıb el-İsfehâni)